Депозит және депозиттік салымдарды кепілдендіру туралы түсінік

 

 

 

 

Қорытынды

 

Сонымен қорыта Қазақстан Республикасы экономикасының қарқынды өсіп дамуы  қаржы мекемелерінің қызметтерімен  тығыз байланысты болып отыр. Өйткені, экономикадағы қаржы секторының дамуы негізінде экономиканың өндіріс  секторларын ақшалай қаражаттармен  қамтамасыз ету мүмкіндігіне ие боламыз.

Өз кезегінде банктер осы  қажеттіліктерді қанағаттандыру үшін жеткілікті қорларға ие болуы керек. Ол қорлар немесе капитал банктердің пассивтік операцияларды, соның  ішінде депозиттік операцияларды тиімді жургізу нәтижесінде қалыптасады. Депозиттер банктің жалпы алатын қаражаттардың 70-80%-н құрайды. Сондықтан  депозитті кепілдендіру қажеттілігін көреміз.

Депозитті кепілдендіру жүйесінің  даму болашағы шетел тәжірибесінің  ең жақсы үлгісін қолданады.

Банк банкрот болғанда салымшылардын  депозитін қайтару жылдамдығын  тездету, қайтару көлемін көбейту, депозитті сақтандыру түрін көбейту, тәуекелді минималдау жүйесі. Осыдан келе уақыт көрсетеді, халықтың тұрмыс жағдайы көтерілсе және әлеуметтік бағыт нарықтық экономикада жүргізген  мемлекеттік орган тарапынан  банкке деген халықтың жоғалтқан  сенімділігін қайтару.

Даму болашағы депозитті кепілдендіру жүйесі Қазақстанда зор. Қазіргі  уақытта мемлекетте қаржы жүйесі тұрақты, мақсатты саясат, Қазақстан  Республикасының Ұлттық Банк жүргізіп отырған, Қазақстанда банк жүйесі жоғарғы  деңгейде көтерілген Екінші деңгейлі банктерде депозит динамикасында  көрінеді.

Салыстырмалы сақтандыру программасының жұмыс істеп жатқан үш міндеті  бар:

- Салымшыны қорғау

- Мемлекет банктік секторға  сенімділігін көтеру 

- Тәуекелдің сапалылығын төмендету

Ойландыратын жағдай, жабық сақтандыру жүйесі аз емес қызығушылық көрсетеді, белгілі салымның бір бөлігін  банктің активтеріне мемлекеттің  бағалы қағаздар көлеміне байланысты тартылған салымдардың. Ұлттық валютада жеке тұлғалардың салымдар сомасы өзгермейді, ал шетел валютасында 65%  көтерілді.

Қазіргі коммерциялық банктердің клиенттік  құрылымында жекелеген тұлғалардың  салымшылар саны өсуде, халықтың салымдарының мөлшері көбеюде және осыған байланысты депозиттерді қорғауды жетілдіру қажеттігі  де туындады. Ұлттық банк тарапынан  жеке тұлғалардың салымдарын кепілдендіру және сақтандыру қоры бойынша жүйенің  тиімді жұмыс атқаруына бағытталған  шаралар жүргізілуде. Бірақ аталған  жүйенің дамыған жерлері мен  аяқталмаған тұстары баржәне  оны жетілдіру үшін біздің шаруашылығымызда шетелдік тәжірибені ескеруіміз керек.

 

 

Депозит таңдау кезінде бәрінен  де қаражатыңыздың шашауы шықпай сақталып, тұруына қатысты қам жемесеңізде  болады. Қазақстандағы әрбір депозит  мемлекет кепілдігі деген күшті  құралмен сақтандырылған. Депозит қаржысын қайтарудың кепілдендірілген соммасы 2008 жылдың орта шенінен бері бір  салымға 5 миллион теңгені құрап  отыр. Яғни сіздің депозитте 10 миллион  екі депозитке бөлініп салынса, сіз қаржыңызды толық көлемде  қайтарып ала аласыз.

Депозиттік салымдардың бүгінгі  таңда маңызын түсіне отырып, өз ұсыныстарымды беруді жөн көрдім:

1. Жалпы, банктер өздеріне клиенттер тарту үшін өзінің жарнамалық роликтерін теледидарға, газет, журнал беттеріне  көп көлемде шығару керек.

2. Банк салымшыларға депозит  салуда жеңілдіктер қарастыру 

3. Банк өз мүмкіндігіне байланысты  депозиттің проценттік ставкасын  көбейтуге көп көңіл бөлу 

4. Банктен депозиті бар тұлғаға  осы банк тарапынан пайызы  төмен қызметтер корсету. Мысалы, несие беру кезінде тағы да  басқа.

5.Банк депозиттері туралы халық  толық хабарда болу үшін арнайы  маркетингтік зерттеу жүргізіп, үнемі тұсау кесу, таныстыру рәсімдерін  жасап, бұқаралық ақпарат құралдарымен  сұхбат өткізіп, баспа беттерінде  материалдар жатиялау керек. Яғни, ашық ақпарат бар жерде сенімділік  те бар. 

Курстық жұмысымды қорыта келе депозиттік салымдар жеке тұлғаларға тиімді кіріс  әкеле отырып, банктің  ақша айналымында  маңызды орын алатынын жете түсіндім. Осы курстық жұмысым депозиттік салымдардың тиімділігін түсініп, өз көзқарасымды қалыптастыруға септігін тигізді

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Қолданылған әдебиеттер

 

1. Постановление Правительство Национального Банка Республики Казахстан от 31.12.2003 г №490
2. Постановление Правительство Национального Банка Республики Казахстан от 18.12.2003 г №1267
3. Постановление // Экономика и предпринимательство в РК-2000 г
4. Банки Казахстана №12 2000 г
5. Банки Казахстана №11 2003г
6. Банки Казахстана  №2 2004г
7. Банки Казахстана №5 2005г
8. Банки Казахстана №6 2005г
9. Банки Казахстана №8 2005г
10. Банки Казахстана №10 2005г
11. Кредитная политика коммерческого банка Панова Г.С Москва 1997г
12. Усоскин В.М. Современный коммерческий банк:управление и операции Москва 1994 г
13. Мақыш С. Б. Ақша айналысы және несие. Алматы 2000ж
14. Защита банковских депозитов. МВФ.Г.В.Семеко., Москва:изд.”Атлас Ин”,2000г
15. Мамыров Н.К., Ихданова Ж. Государственное регулирование экономики в условиях Казахстана. Алматы, Экономика 1998г
16. Сагындыкова М.О. Правила включения банков второго уровня в систему обязательного коллективного гарантирования (страхования) вкладов депозитов физических лиц. Банки Казахстана №9 2000г
17. Турбанова А.В. Система страхования вкладов в Росси, //Деньги т кредит, №3 2005г
18. Банковское дело.// Под ред. профессор В.И. Колесникова,
19. Экономическая наука в Казахстане: проблемы и пути реформирования  Алматы 2003ж
20. Майлыбабаев О.А. Депозитная база в банковской деятельности в условиях Республики Казахстан,// Экономика и статистика, 2005, №3