Банкрот

Автор работы: Пользователь скрыл имя, 28 Октября 2011 в 23:04, курсовая работа

Краткое описание

Біздің ойымызша, нарықтық экономиканы қалыптастыру біздің Қазақстан Республикасында жаңа қоғам қүру. Осы мәселе туралы әлі де бірқатар пікір - таластарды алға тартуға болар еді. Қазақстан Республика-сының Президенті Н. Ә.Назарбаев: «Қазастанның егеменді мемлекет ретінде қалыптасу мен дамуының стратегиясы » деп аталатын еңбегінде біздің стратегияны былай деп анықтайды: « меншіктің негізгі түрлерін (жекеменшік пен мемлекеттік меншік) үйлестіре және өзара іс -қимыл жасай отырып бәсекелестік бастамаға негізделген әлеуметтік - экономика қүру... ».

Содержание работы

КІРІСПЕ............................................................................................................................3
1 БАНКРОТТЫҚТЫҢ МӘНІ ЖӘНЕ КӘСІПОРЫНДЫ ДАҒДАРЫСҚА ҚАРСЫ БАСҚАРУДЫҢ МАҢЫЗДЫЛЫҒЫ .........................................................5

Кәсіпорын банкроттығының экономикалық табиғаты мен мәні ......5
Кәсіпорындағы дағдарыс түсінігі, типтері және дағдарысқа қарсы
басқару .......................................................................................................................11
1.3. Дағдарысқа қарсы басқаруды ұйымдастыруды, концептуалды
тұрғыдан қарастыру .................................................................................................15

2 КӘСІПОРЫН ДАМУЫНДАҒЫ БАНКРОТТЫҚ ЖӘНЕ ДАҒДАРЫСТАР, ОЛАРДЫ БАСҚАРУ САЯСАТЫ ...........................................................................19
2.1 Кәсіпорындағы дағдарыстың пайда болуы .........................................................19
2.2. «Тас - құм» АҚ сипаттамасы және оның қаржылық - экономикалық жағдайын талдау .......................................................................................................22
3 КӘСІПОРЫНДЫ ДАҒДАРЫСҚА ҚАРСЫ БАСҚАРУДЫДЫҢ ТИІМДІЛІГІН АРТТЫРУ ЖӘНЕ ЖЕТІЛДІРУ ..............................................................................32

ҚОРЫТЫНДЫ.............................................................................................................36
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ...............................................................38

Содержимое работы - 1 файл

Банкротты.doc

— 378.50 Кб (Скачать файл)
  1. Ақсай цехы
  2. Қотыр-Бүлақ цехы
  3. Қапшағай цехы
  4. Первомайский цехы
  5. Механикалық цех
  6. автотранспорт цехы
  7. Электроцех.

         Шикізат пен материалдардың экономиясы бөлімінде өндірістің механика-лық  цехында автотранспорттық цех үшін жалпы қор бөлігінің 20%-ы жаб-дықтарды ауыстыруға, 80% өз күштерімен негізгі өндіріске қор бөліктері мен жабдықтарға кетеді. Өткен жылға 30 мың квт сағат электр энергиясы эконом-далған. Электр экономиясын экономдау қолда бар қуаттарды рационалды пай-далану есебінен жеткізілген, яғни ІСИД-ні жоғарлату, жаңа техниканы енгізу есебінен электр жабдықтарының бірлік қуатын төмендетуден, алмастыратын құралдарды пайдалану. 

    1 – кесте «Тас-құм» акционерлік қоғамының технико – экономикалық

    көрсеткіштері.

Көрсеткіштер Өлшем бірлігі 2009 2010 2009ж салыстыру

2010ж өзгеруі

(+;-)

өлшем бірлігі %-бен
1 2 3 4 5 6
Активтердің орташа құны Мың. тг 4213 14510 +10297 +244
Негізгі қорлардың орташа құны Мың. тг 2666 3854,5 +1188,5 +45,1
Өндірілген  өнім көлемі Мың. тг 15059 282707 +207648 276,7
Өнімді өткізуден түскен табыс(ӨӨТТ) Мың. тг 74768 280707 +205939 +275,4
Өндірілген  өнімнің өзіндік құны Мың. тг 72808 278428 +205620 +28204
Жиынтық табыс Мың. тг 1960 2279 +319 16,3
Кезең шығындары Мың. тг 2498 3036 +5,38 +121,54
Таза  табыс(зиян) Мың. тг (-538) (-757) +219 +41
Өнеркәсіптік  өндірістік персонал саны соның ішінде:
  • жұмысшылар
  • жұмыскерлер
 
 
Адам
 
28 

23

15

 
48 

35

13

 
Х 

Х

Х

 
Х 

Х

Х

Еңбекақы  қоры Мың.тг 2637 5027 +2390 +91
Орташа  айлық еңбекақы Теңге 7848 8272 +879 +111,34
Қор қайтарымы Теңге 28,154 72,619 +44,465 +157,9
Қор сыйымдылығы Теңге 0,036 0,014 -0,02 -38,89
Материал  қайтарымы Теңге 1,092 1,271 +0,18 +116,39
Материал  сыйымдылығы Теңге 0,916 0,787 -0,13 +85,92

     

      2009 ж. ӨӨТТ – сы 74768 мың теңгені құраса 2010 ж. Ол 205939 мың теңгеге артты. Осы мерзім арасында кәсіпорынның тұтынушылар қатары (клиентурасы) кеңейді, бұл өнім өндіру көлемінің артуымен түсіндіріледі. Өндірілген өнімнің өзіндік құнын өте орташа алғанда ӨӨТТ – тың 97 – 98% құрайды. Жалпы табыс екі жылы да болғанмен өткен жыл зияндары және салық төлемдерін төлегеннен кейін, екі жылда зиянмен аяқталған. Өнеркәсіп жұмысының тиімділігінің салыстырмалы және абсолюттік көрсеткіштерінің анализінің маңызы зор. Өнімді сатудан қосымша қүн са-лыктарын есептеусіз 2002 жылға 88146 мың теңге, 2008 жылы 125700 мың теңге қүрайды, процентте базистік мәні бойынша 143 мың теңге. Сатылған өнімді өндіруге, шығын 2009 жылға - 91004 мың теңге қүрайды, 2010 жылы 119231 мың теңге күрады, процентте базистік мәні – 131- ге теңеседі. Сатылган өнімнен пайда 2009 жылға - 2858 мың теңге, 2010 жылға -15218 мың теңге, процентте базистік мәні 19 мың теңге қүрайды. 

2 – кесте «Тас-құм» акционерлік қоғамының активтерінің құрамы мен  

құрылымы (мың. тг)

Көрсеткіштер   2008ж. 2009ж  Өзгерістер  Құр.өз герістер

 (+;-)

Мың

тг

Үлес

%бен

Мың

тг

Үлес %бен Мың

тг

Үлес

% бен

 
1 Активтер құны

Оның  ішінде:

4331 100 18622 100 +1429 32,9 Х
  1.1 Ұзақ мерзім-ді  активтер 2694 62,2 5037 27,0 +2343 +87,0 -35,2
  а) негізгі құралдар 2694 62,2 5037 27,0 +2343 +87,0 -35,2
  1.2 Ағымдағы  активтер 1637 37,8 13585 73,0 +11948 +729,9 +35,2
  а)өндірістік қорлар 1292 29,9 9981 53,6 +8689 +672,5 +23,7
  б)дебиторлық борыштар 291 6,7 2526 13,6 +2235 +768,0 +69,
  в)ақша қаражаттары 54 1,2 1078 5,8 +1024 +1896 +4,6
2 Өндірістік әлеует 3986 92,0 15018 80,6 +11032 276,8 -11,4

    Ескерту: Кәсіпорынның деректері бойынша  есептелген 

            Ағымдық активтердің  актив құнындағы үлесі 2009 ж. – 37,8 %, 2010 ж. – 73%, болып 35,2 пункте артты. Оның себебі: материалдар құнының 8689 мың тг, дебиторлық борыштардың 2235 мың тг., ақша қаражаттарының 1074 мың тг. артуы. Жалпы ағымдық активтер 11948 мың тг.артқан. Оның ішінде тауарлық материалдық қорлардың үлесі ең жоғары 2009 ж. – 78,9% (1292/1637), 2009 ж. -73,5% (9981/13585), – олардың құны 8689 мың тг. артқан.2009 – 2010 жж. өнім өндіру көлемінің артуы салдарынан шикізат – материалдарға деген қажеттіліктің артуымен түсіндіріледі.

         Қоғамдық ұйымдардың қаржысы осы үйымдардың қаржы бөлімдері мен топтары баскарады. Кәсіпорындардың қаржы бөлімдері несие және есеп айырысу операцияла-рының жаңа нысандарын пайдалана отырып оперативті қаржылық жоспарлау-ды, кәсіпорынның қаржы ресурстарын икемді жүмсауды жүзеге асырады. Қаржыны оперативті басқаруға банк мекемелері де қатысады. Екінші деңгейдегі банктер кәсіпорындар мен ұйымдарға есеп айырысу және кассалық қызмет көрсетуді, ақшалай қаражаттарға деген уақытылы қажеттілікті несиелейді. 

3-кесте - «Тас-құм» акционерлік қоғамының іскерлік белсенділігін талдау

Көрсеткіштер Есептеу формуласы 2009 ж. 2010 ж. өзгерістер

(+;-)

1 Кап-ң жалпы  айн.-қ кофф. ӨӨТТ

Жиынтық капитал

17,3 15,1 -2,2
2 Нег. кап. айн-қ  кофф. ӨӨТТ

Негіз.кап.орт.құны

28,0 72,8 +44,8
3 Ағымдық актив-ң  айн-қ кофф. ӨӨТТ

Ағым.кап.орт.құны

48,3 26,3 -22,0
4 Ағым. актив-ң  айн-м ұз. Күн 360*

ағым.актив-ң орт.қ.

7,5 13,7 6,2
5 Матр-қ айн-м  қаражат-ң айн.кофф. Толық өзіндік  құн

Матер. айн..қор-ң

61,2 37,9 -23,3
6 Деб. борыштың

айналым- ң ұзақтығы

ӨӨТТ

Дебит. борыштардың 
айнал. коэфф-ті

503,5 133,1 -370,4
7 Дебиторлық  борыштың айналым. ұзақтығы 360

Дебит. борыштардың 
айнал. коэфф-ті

0,7 2,7 +2
8 Берешек қарыздың айналым коэфф-ті ӨӨТТ

Берешек қарыздың орташа құны

12,6 18,5 +5,9
9 Берешек қарыздың айналымның ұзақтығы (күнмен) 360

Берешек қарыздың айналым коэфф-ті

28,6 19,5 -9,1
10 Іскер.белсенділік индексі ӨӨТТ х Қызмет жасаушы капитал

Негізгі қызмет табыс

Толық өзіндік құн 

0,83 0,56 -0,27
 

     Капиталдың жалпы айналымдылық коэффициенті – жылына өндіру және айналудың толық үрдісі қанша рет болатыны мен активтердің әр теңгесі өндіріс өнімінің қанша көлемін әкелгенін көрсетеді /38/.

     1) Оның мәні 2009 ж. – 17,3 (74768/4331), 2009 ж. – 15,1 (280707/18622) болып, 2,2 пункте төмендеген. Алдындағы жылы кәсіпорын активінің әр теңгесі 17 тг. 30 тиын келтірсе, 2010 ж. – 2 тг. 20 тиынға кеміді.

     Егер  де осы кеміген сома түсім түсіргенде ол – 40968 мың тг. (2,2 х 18622) болар еді, яғни кәсіпорынға 40968 мың тг. (275,4%-ға), ал активтер 14291 мың тг. (329,9%-ға) артқан, оның ішінде ең көп өсім негізгі қорлар (87%) және берешек қарыздарға (22,4%) келеді. Сондықтан айналым мөлшерінің азаюы кәсіпорын активтерінің құрамында өтімділігі төмен қорлар үлесінің артуына байланысты.

     Негізгі өндірістік қорларды пайдалану тиімділігін  – негізгі қорлардың айналымдылық коэффициенті көрсетеді. Бұл коэффициент  жоғары болған сайын есеп беру кезеңіндегі шығындар азая түседі. Ол төмен болса – өнімді өткізуден түскен табыстың (ӨӨТТ) жетімсіздігін немесе негізгі қорларға тым жоғары деңгейде қаржы бөлінгенін көрсетеді. 2009 ж. – 28,0 (74768/2666), 2010 ж. – 72,8 (280707/3854,5) көрсетіп, 44,8 пункте жоғарылаған. Мұнда негізгі қорлардың орташа құны да, ӨӨТТ та пропарциоалды өсіп отыр, сәйкесінше 44,6% және 27,4%, сонымен негізгі құралдардың артуы ӨӨТТ – тың артуын қарағанда әлдеқайда төмен, сондықтан серіктестік негізгі құралдарын дұрыс пайдалана алған.

     Ағымдығы  активтердің айналымдылық коэффициенті – олардың айналым жылдамдығын  (айналым санын) көрсетеді /37/. Ол жоғары болған сайын кәсіпорынның төмен қабілеттілігі артып, қаржылық жағдайы тұрақтанады.

     2009 ж. ағымдық активтердің айналымдылығы – 48,3; ал айналым ұзақтығы 7,5 күн болған. 2010 ж. айналым саны – 26,3; айналым ұзақтығы – 13,7 күн. Сөйтіп айналым саны 22-ге азайып, ұзақтығы – 6,2 күнге ұзарды. Ағымдық активтер құрамында тауарлы – материалдық қорлар және дебиторлық борыштар үлесінің артуы айналым жылдамдығының бәсеңдеуіне әсер етті.

     Айналым уақыты 6,2 күнге ұзарды, осы мерзімде кәсіпорынға қосымша қаражат  жұмылдыру қажет болды. Айналымға  қосымша жұмылдырылған қаражатты  есептеу мына формуламен жүргізіледі /15/:

Тд = ӨӨТТ/360 х (Д1 – Д0)

     Тд  – қосымша жұмылдырылған ағымдық активтер;

     Д1 және Д0 – есеп беру және өткен жылдағы сәйкес айналым кезеңдері.

     Сәйкес  мәндерін қойсақ: [280707/360 х (13,7 – 7,5)], айналым  уақытының ұзаруы салдарынан 125,8 мың тг. Қосымша қаражаттар тартылған екен.

         Шаруашылықты жүргізудің нарықтық негізіне көшкеннен кейін кәсіпорын басшыларының, акционерлік компаниялар мүшелерінің ғана емес, сондай-ақ басқарудың әкімшіл-әміршіл әдістері жағдайында болмашы рөл атқарған қаржы қызметтерінің де рөлі ерекше арта түсті. Кәсіпорынды дамьпудың қаржы көздерін, қаржы расурстарын неғүрлым тиімді инвестициялаудың бағьггтарын іздестіру, бағалы қағаздар мен операциялар жасау және қаржы ме-неджментінің басқа мәселелері нарықтық экономика жағдайындағы кәсіпорьшдардың қаржы қызметтерінің негізгі мәселелері бола бастады.

         «Тас-Құм» акционерлік қоғамыньң қаржы шаруашылық қызметінің бары-сында негізгі қүралдар 2009 жылы 66763 мың теңгеге өсу байқалады, ал 2010 жылы 68789 мың теңгеге өсу байқалды, яғни жыл барысындағы өзгеру 2,026 мың теңге қүрайды. Аяқталмаған қаржы салымы 2009 жылы 1187 мың теңғе, 2010 жылы 1187 мың теңгені қүрайды, жыл барысындағы өзгеру 0, яғни аяқталмаған қаржы салымы өзгермеді. «Тас- Құм» акционерлік қоғамынын қоры 2009 жылы 2620 мың теңге, 2010 жылы 21565 мың теңге, 1 жылдағы өзгеріс 18945 мың теңге. Кредиторлық және дебиторлық қарыздар бар. Креди-торлармен есептесу 2009 жылы 41817 мың теңгеге, 2010 жылы 56285 мьщ теңгені қүрады. Дебиторлармен есептесу 2009 жылы 14842 мың тенге, 2010 жылы 5269 мың теңге. 2009 - 2010 жылдар аралығында қосымша төленбеген қаржы бар, жыл барысындағы өзгеру 10284 мың теңгені қүрады.

         Таратылмаған пайда 2009 жылы - 5206 мың теңге 2010 жылы - 15218 мың теңге қүрады, жыл барысындағы өзгеру 10012 мың теңгені қүрайды.

         Қаржы - шаруашылық қызмет барысында 2008 жылға кредиторлык және дебиторлық қарыз бар, соның ішінде мерзімі өтіп кеткендер бар. Бухгалтерлік құжаттарға сәйкес кредиторлық қарыздың жалпы соммасынан мерзімі өткізілген 15,6% күрайды және 4077 мың теңгеге тең. Мерзімі өткізілген деби-торлық қарыз 702 мын теңгеге тең және жалпы дебиторлық қарыздың 15,9% құрайды. Жалақы бойынша қарыз өнеркәсіптің қызметкерлері мен жұмысшыларға жоқ.

         Өнеркәсіптің қызметін қамтамасыз ету үшін шет ел қаржысы  алынған жоқ, бірақ біздің ендіріске  Қазақстандық резиденттерінің инвестициялары 20 млн. теңге көлемінде пайдаланылды.

         Пайдаланылмаған операциялардан кіріс шығыс сальдосы 2009 жылға 382 мың теңгені құрайды. 2010 жылға - 607 мың теңге, проценттік базистік мөні -158,9 мың теңге қүрайды.

         Баланстық пайда  2009 жылға - 3465 мың теңге, 2010 жылы - 15218 мьвд теңге құрайды, процентте базистік мәні 440 мың теңгені құрайды. «Тас-Құм» акционерлік қоғам кәсіпорнында қалатын таза пайда жоқ. 

Информация о работе Банкрот